Dostępność cyfrowa to kluczowa cecha stron internetowych, aplikacji mobilnych oraz innych rozwiązań cyfrowych. Jej celem jest umożliwienie wygodnego korzystania z nich osobom o różnym zakresie słuchu, ruchu, wzroku jak też zdolności poznawczych. W praktyce oznacza to tworzenie zrozumiałych i prostych rozwiązań, których większość ludzi może używać bez dodatkowych dostosowań.
Dostępność cyfrowa dotyczy kodu źródłowego, interfejsu użytkownika i treści na stronach internetowych oraz w aplikacjach. Jeśli te zasady nie są spełnione, to tak jak schody przy wejściu do budynku, które uniemożliwiają osobie na wózku wejście do niego.
Wirtualna rzeczywistość jest coraz ważniejszym aspektem naszego życia. Dlatego powinna być dostępna dla wszystkich użytkowników, w tym także dla osób z różnymi niepełnosprawnościami, które często napotykają na trudności w nawigacji po stronach internetowych.
Rozwiązania tworzone z myślą o jednej grupie użytkowników często przynoszą korzyści wszystkim
Dostępność cyfrowa jest kluczowa nie tylko dla osób z niepełnosprawnościami, ale także dla wszystkich użytkowników. Oto kilka przykładów, jak rozwiązania stworzone z myślą o osobach z niepełnosprawnościami mogą być użyteczne dla każdego:
- Napisy w filmach
W mediach społecznościowych filmy często uruchamiają się z wyciszonym dźwiękiem i włączonymi napisami. Są one przydatne nie tylko dla osób słabosłyszących, ale również dla tych, które nie posługują się płynnie danym językiem. To korzystne rozwiązanie jeżeli znajdujesz się w miejscu publicznym i nie chcesz, aby dźwięk filmu przeszkadzał pozostałym osobom. Możesz na przykład oglądać film na smartfonie w komunikacji miejskiej czy w innych sytuacjach utrudniających słyszenie ścieżki dźwiękowej. - Kontrast kolorów
Odpowiedni kontrast koloru tekstu do tła pomaga nie tylko osobą słabowidzącym, ale również ułatwia czytelność stron internetowych oraz aplikacji dla seniorów czy użytkowników urządzeń mobilnych np. gdy korzystasz ze smartfona będąc w ruchu lub przy mocnym świetle słonecznym. - Obsługa głosowa
Możliwość obsługi stron internetowych lub aplikacji za pomocą głosu jest kluczowa dla niektórych osób z niepełnosprawnością ruchową. Jednak także kierowcy docenią tę funkcję, gdy chcą bezpiecznie korzystać z aplikacji nawigacyjnej, nie odrywając rąk od kierownicy.
Strony publiczne bez ograniczeń: Dlaczego to ważne?
W całej Unii Europejskiej podmioty publiczne mają obowiązek zapewniać dostępność cyfrową swoich stron internetowych oraz aplikacji mobilnych. W Polsce przepisy te określa ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.
Podmioty publiczne często prowadzą wiele stron internetowych i aplikacji mobilnych, a także publikują treści w mediach społecznościowych. W każdym przypadku muszą dbać o dostępność cyfrową. Jest to istotne, ponieważ użytkownicy, którzy potrzebują tych treści, często nie mają alternatywy – mogą uzyskać informacje lub załatwić sprawy tylko za pośrednictwem konkretnego podmiotu lub jego strony internetowej.
Dostępność cyfrowa umożliwia instytucjom publicznym dotarcie do większej liczby osób, nie tylko tych z niepełnosprawnościami. Dzięki niej strony działają sprawniej na urządzeniach mobilnych, a treści są bardziej przystępne. Ponadto, ma pozytywny wpływ na pozycjonowanie stron w wynikach wyszukiwarek internetowych.
Dostępność cyfrowa: Więcej niż tylko WCAG
Wytyczne dotyczące dostępności treści internetowych (WCAG – ang. Web Content Accessibility Guidelines) są kluczowe, ale warto pamiętać, że dostępność cyfrowa to znacznie więcej niż tylko spełnienie tych wytycznych. Chodzi o stworzenie środowiska, w którym wszyscy użytkownicy, niezależnie od swoich umiejętności czy ograniczeń, mogą swobodnie korzystać z Internetu. Oto kilka przykładów, które pomogą zrozumieć tę koncepcję:
- Tekst alternatywny dla zdjęć
WCAG wymaga dodania tekstu alternatywnego do zdjęć, aby osoby niewidome mogły go odczytać za pomocą czytników ekranu. Jednak ważne jest, aby ten tekst był adekwatny i opisywał treść zdjęcia. W przeciwnym razie użytkownicy nie skorzystają z tej funkcji. - Deklaracje dostępności
Prawo nakłada na podmioty publiczne obowiązek publikowania deklaracji dostępności. To świetny krok, ale czasem dokumenty są napisane tak skomplikowanym językiem, że nie pomagają użytkownikom. Ważne jest, aby deklaracje były zrozumiałe i praktyczne. - Skupienie na użytkownikach
Dostępność cyfrowa powinna być ukierunkowana na potrzeby użytkowników. To oni są najważniejsi. Dlatego warto zastanowić się, dla kogo tworzymy treści i jakie korzyści przyniesie im dostępność.
Dostępność w praktyce: Wdrażanie zasad na bieżąco
Dostępność cyfrowa to proces, który wymaga starannego planowania, skutecznego wdrożenia i stałego utrzymania. Nie jest to coś, co dzieje się samoistnie. Ludzie, czas i środki są niezbędne do jej zapewnienia. Nawet jeśli masz specjalistę ds. dostępności, to nie wystarczy. Każdy, kto pracuje nad rozwiązaniem cyfrowym, powinien zdawać sobie sprawę, jak dbać o nią w swoim obszarze. Pamiętaj, że dostępność nie jest jednorazowym działaniem. Strony internetowe i aplikacje zmieniają się często, a każda nowa treść czy funkcja powinna uwzględniać jej zasady. Nawet drobna modyfikacja może wpłynąć na stan dostępności. Dlatego warto traktować ją jako integralny element polityki wewnętrznej organizacji, a nie tylko jako krótkotrwałe działanie.
Pamiętajmy, że dostępność cyfrowa to nie tylko spełnianie wymogów, ale przede wszystkim dbanie o ludzi.