Standardy ochrony małoletnich to dokument, który od 15 lutego 2024 r. musi mieć każda szkoła i każde przedszkole, publiczne i niepubliczne. Placówka publikuje go na swojej stronie internetowej w dwóch wersjach: pełnej oraz skróconej, napisanej tak, by zrozumiały ją dzieci. Standardy wywiesza się też w widocznym miejscu w budynku i ocenia co najmniej raz na dwa lata.
Skąd wziął się obowiązek?
Obowiązek wprowadziła ustawa z 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw, nazywana ustawą Kamilka. Dodała ona art. 22b i 22c do ustawy z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Przepisy obejmują wszystkie jednostki systemu oświaty, a także inne miejsca, w których przebywają dzieci, np. kluby sportowe, domy kultury czy placówki opiekuńcze.
Co muszą zawierać standardy?
Art. 22c ustawy wymienia elementy, które muszą znaleźć się w dokumencie:
- zasady bezpiecznych relacji między personelem a dziećmi, w tym zachowania niedozwolone,
- zasady i procedurę interwencji w razie podejrzenia krzywdzenia dziecka,
- osoby odpowiedzialne za zawiadamianie policji, prokuratury i sądu rodzinnego oraz za wszczęcie procedury „Niebieskie Karty”,
- zasady przeglądu i aktualizacji standardów,
- sposób przygotowania personelu do stosowania standardów i dokumentowania tego,
- zasady udostępniania standardów rodzicom, opiekunom i dzieciom,
- osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń i udzielanie dziecku wsparcia,
- sposób dokumentowania i przechowywania informacji o zdarzeniach zagrażających dziecku.
Standardy określają też zasady bezpiecznych relacji między dziećmi, korzystania z urządzeń z dostępem do internetu, ochrony przed szkodliwymi treściami w sieci oraz ustalania planu wsparcia dziecka po ujawnieniu krzywdzenia. Muszą uwzględniać sytuację dzieci z niepełnosprawnościami i ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Gdzie opublikować standardy na stronie szkoły?
Przepisy wymagają udostępnienia standardów na stronie internetowej placówki, ale nie wskazują konkretnego miejsca. W praktyce dobrze sprawdzają się trzy zasady:
- osobna podstrona „Standardy ochrony małoletnich”, a nie tylko załącznik w aktualnościach, które z czasem spadają na dalsze strony,
- link do tej podstrony w menu głównym albo w stopce, widoczny na każdej stronie serwisu,
- obie wersje na jednej podstronie, wyraźnie podpisane: pełna dla dorosłych i skrócona dla dzieci.
Standardy można dodatkowo zamieścić w Biuletynie Informacji Publicznej, ale rodzice i uczniowie szukają ich przede wszystkim na stronie szkoły.
PDF czy tekst na stronie?
Najczęstszy błąd to opublikowanie skanu podpisanego dokumentu. Skan jest obrazem, więc czytnik ekranu go nie odczyta, a na telefonie trudno go powiększyć. Strona szkoły musi spełniać wymagania WCAG 2.1 na poziomie AA, co dotyczy także publikowanych dokumentów. Najlepiej:
- opublikować treść standardów jako zwykły tekst na podstronie, z nagłówkami i listami,
- jeśli dodają Państwo PDF, przygotować go z pliku tekstowego, a nie ze skanu,
- podpisaną wersję papierową przechowywać w dokumentacji szkoły.
Wersja skrócona dla dzieci
Wersja skrócona ma być zrozumiała dla dzieci, czyli napisana językiem dopasowanym do ich wieku. W przedszkolu i w młodszych klasach dobrze sprawdzają się krótkie zdania, ilustracje i zasady tekstu łatwego do czytania.
Jak często aktualizować standardy?
Standardy ocenia się co najmniej raz na dwa lata, a po każdej zmianie podmienia obie wersje na stronie. Warto pod tekstem podać datę wprowadzenia i datę ostatniej aktualizacji, żeby rodzice wiedzieli, że czytają obowiązujący dokument.
Lista kontrolna dla dyrektora
- Standardy są przyjęte i zawierają wszystkie elementy z art. 22c.
- Na stronie jest osobna podstrona z wersją pełną i skróconą.
- Link do podstrony jest w menu albo w stopce.
- Treść jest tekstem, a nie skanem, a ewentualny PDF jest dostępny cyfrowo.
- Obie wersje wiszą też w widocznym miejscu w placówce.
- Pod tekstem jest data ostatniej aktualizacji, a kolejna ocena jest zaplanowana w ciągu dwóch lat.
